| | ZonêMa/Kirmancki | Türkce | Deutsch | English | | xapnayene (xapnen-, xapna-, -xapn- ) [f.] | kandırmak, aldatmak | hereinlegen, täuschen | deceive |
| xapniyayene (xapnin-, xapniya-, -xapni- ) [f.] | kandırılmak | | |
| xarige [d.] [tıbbi] | grip | Grippe | flu, influenza |
| xart keno | bileyliyor | | |
| xart kerdene | tırtıllı taşla yapılan törpüleme | | |
| xas [sıf.] [Ar.] | 1) has, katışıksız, en iyi cinsten, saf 2) özgü | | |
| xasagın | hastalıklı, müzmin | | |
| Xase [d.] | bir kız ismi | Mächen name | girl name |
| Xaskare [d.] [mit.] | 1) Haskar, Duzgın Baba'nın kız kardeşlerinden en küçük kardeşi, mitolojik karekter. 2) Duzgın Baba dağına bitişik kutsal tepe, ziyaretgâh. Xelasor, Zêle ve Xaskare dağları, Düzgün Baba ana dağının etrafında coğrafi bir üçgen oluşturur. Bu üçgenin, doğanın ve insanların kötü güçlerden korunduğu manevi bir sığınak yarattığına inanılır. 3) bir kız ismi | 1) Die jüngste Schwester von Duzgın Baba 2) Ein Berg als Pilgerstätte. Die Berge von Xelasor, Zêle und Xaskare bilden ein geografisches Dreieck um den Hauptberg von Duzgın Baba. Man glaubt, dass dieses Dreieck einen spirituellen Schutzraum bildet, in dem die Natur und die Menschen vor bösen Mächten sicher sind. 3) Mädchenname | 1) The youngest sister of Duzgın Baba 2) A mountain as a pilgrimage site. The mountains of Xelasor, Zêle, and Xaskare form a geographical triangle around the main mountain of Duzgın Baba. This triangle is believed to create a spiritual sanctuary where nature and people are safe from evil forces. 3) girl's name |
| xasxasıke (Papaver rhoeas) [d.] [bot.] (1) | gelincik otu, gelincik çiçeği | Klatschmohn, Mohnblume, Klatschrose | corn (or field) poppy, canker rose |
| xatır be to! (xatır be şıma!) | Allah'a ısmarladık! güle güle! hoşça kal! eyvallah! | auf Wiedersehen! Tschüss! | goodbye! bye-bye! so long! see you! cheerio! |
| xatır waştene | hatır istemek | | |
| xatır [e.] [Ar.] | hatır, anı, akla gelen | Gedächtnis, Erinnerung | memory, reminder, recall, remembrance |
| xatıra [d.] [Ar.] | hatıra, anı, akla gelen şey | Erinnerung, Gedächtnis, Andenken, | memory |
| xatırat | hatırat, anı yazısı, tutanak | Denkschrift, Memoire | memoir |
| xatırayanê xo bıvêne | anılarını gör | deine Erinnerungen ansehen | see your memories |
| xatırey [ç.] | anıların | Erinnerungen | memories |
| xatırê cı şanıtene | bağışlamak | | |
| xatırê cı ra | hatırı için, biri(si)nin uğruna | zuliebe | for the sake of |
| Xate [d.] | bir kız ismi | Mädchenname | girl name |
| xater (xeter) [Far.] | tehlike | Gefahr | danger |
| xatira [Ar.] | hatıra, hatıra eşya, anı | Souvenir, Andenken, Gedenk | souvenir |
| xatune [d.] [Soğd.] | hatun (bayan) | Dame, Frau | lady |
| xav | 1) gevşek yapılı, dayanıksız (ipte-iplikte) 2) ham | | |
| xav biyayene | gevşemek, dayanıksızlaşmak (ip-iplik) | | |
| xav kerdene | gevşetmek, dayanıksızlaştırmak (ipi-ipliği) | | |
| xavıke [d.] | kaymak (kaynamış sütün veya mayalanan sütün üstünde oluşur) | creme, sahne | cream |
| xavliya banyoy | banyo havlusu | | |
| xavliya mına banyoy | benim banyo havlum(u) | | |
| xavliya mına banyoya | benim banyo havlumdur | | |
|
|
